و از آن حضرت ، روايت كرده : سزوارْ آن است كه كسى كه مسلمان باشد ، اجتناب و پرهيز نمايد از برادرى كردن با كذّاب ؛ زيرا كه دروغ گفتن ، باعث آن مىشود كه سخن راست را از او قبول نتوان كرد . « 1 » و از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود : از جملهء چيزهايى كه خداى تعالى بر دروغگويان مسلّط ساخته ، نسيان و فراموشى است . « 2 » و از آن حضرت ، روايت كرده كه فرمود كه : كذّاب ، هلاك مىشود به بيّنات ، و اتباعِ او هلاك مىشود به شبهات . « 3 » زيرا كه كذّاب مىداند كه آنچه گفته ، باطل است و اين معنى بر ايشان ، ظاهر نيست . و ابن بابويه قدس سره در كتاب علل الشرائع ، از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت نقل كرده كه فرموده كه : آدمى ، يك دروغ مىگويد و به سبب آن ، توفيقِ نماز شب نمىيابد و از نماز شب كه محروم شد ، از روزى محروم مىشود . « 4 » و كلينى رحمه الله از عبد الرّحمان بن الحجّاج روايت كرده كه : گفتم به حضرت امام جعفر صادق عليه السلام كه : كذّاب ، آن است كه در يك چيزى دروغ بگويد ؟ حضرت فرمود كه : نه . هيچ كس نيست كه از او ، دروغ سر نزند و كذّاب ، آن است كه عادت به دروغ كرده باشد . « 5 » و از آن حضرت ، روايت كرده كه : سخن ، سه قِسم مىباشد : راست و دروغ و [ براى ] اصلاح ميانهء مردم . شخصى گفت : جعلت فداك ! اصلاح ميانهء مردم ، كدام است ؟ فرمود : آن است كه از كسى در باب شخصى ، سخنى شنيده باشى و به آن شخص رسيده باشد و او را بد آمده باشد ، و چون تو به آن شخص برخورى ، بگويى : از فلان كس شنيدم كه دربارهء تو ، چنين و چنين ، سخنان خوب مىگفت . « 6 » و از حسن صيقل ، روايت كرده كه : گفتم به حضرت ابى عبداللَّه عليه السلام كه از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام روايتى به ما رسيده كه در باب قول حضرت يوسف عليه السلام كه : « أَيَّتُهَا الْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسارِقُونَ » « 7 » ؛ يعنى : « اى كاروانيان ! به درستى كه شما دزدانيد » ، فرموده كه : واللَّه كه ايشان ،

--> ( 1 ) . همان ، ص 341 ، ح 14 . ( 2 ) . همان ، ح 15 . ( 3 ) . همان ، ص 339 ، ح 7 . ( 4 ) . علل الشرائع ، ج 2 ، ص 362 ، ح 2 . ( 5 ) . الكافى ، ج 2 ، ص 340 و 341 ، ح 12 . ( 6 ) . همان ، ص 341 ، ح 16 . ( 7 ) . سورهء يوسف ، آيهء 70 .